Koronabirusa

“Laguntza medikorik jaso ez dutelako hil dira pertsona asko, eta hori oso larria da”

Koldo Aso medikua.

30 urtetik gora Villabonako anbulatorioko familia medikua izan da Koldo Aso; eta orain bere kontsulta propioa du Donostian. Bere iritzi pertsonala eman du egun bizitzen ari garen osasun egoeraren inguruan.

Zertan datza PCR probak?
Material genetiko zati bat (ARN) antzematen duen proba da PCRa. Material genetiko zati bat, baina ez zehazki SARS-CoV2; baizik eta gripearen birusa den SARS-CoV1 ere antzematen du. SARS-CoV birusa da eta Covid-19 gaixotasuna.

PCR probak material genetiko (ARN) zatiak detektatzen ditu, baina horrek errealitatean ez du esaten pertsonak birusa duenik edo ez duenik; gaixotasuna pasa duenik edo pasa ez duenik; ezta birus kantitate nahikorik duenik ere transmititzeko edota kutsatzeko. PCR probak zertarako balio duen jakiteko Osasun Ministerioko webgunea kontsulta daiteke, eta kontsultatzen duenak ikusiko du probak ez duela ezertarako balio, ez gaixoak diagnostikatzeko, ez osasuntsuak, ezta asintomatikoak ere.

Asintomatikoa sintomarik ez duen pertsona da, eta sintomarik ez duen pertsona osasuntsu dago. Asintomatikoek kutsatu dezakete? Ez, osasuntsu daudelako. Asintomatiko batek birusa transmititu dezake? Ez. Izan ere, birusa edukita ere ez du nahikoa birus norbait kutsatzeko. Nork kutsatzen du orduan? Gaixo batek. Orain ez daude gaixoak. Hortaz, zergatik ari dira horrenbeste PCR proba egiten? Ez dakit, baina ez du zentzurik. Zentzurik edukiko balu, epidemiaren hasieran izango litzateke eta ez orain. Ez daude gaixoak edo baldin badaude gutxi daude, eta ikusi egin beharko litzateke gaixotasun horrengatik dauden gaixo.

Hortaz, zergatik hil da jendea?
Jendea hil da oso gaixo daudenean hiltzen direnaz. Jendea gripearekin hiltzen dela jakina da, eta beti egon da gripearen pandemia, ospitaleak kolapsatuta egon izan ohi direlarik. Adinekoak hiltzen dira, batez ere, epidemia honetan bezala; patologia ugari dituzten adinekoak, hala nola bihotzeko, biriketako edota giltzurrunetako gaixotasunengatik. Oso gaixo daudenean beren gorputzean erreakzio bat sortzen duen edozein infekziok, beren organoen funtzionamenduan eragin dezake eta hil egiten dira.

Asko laguntza medikorik jaso ez dutelako hil dira, ez zaielako behar bezala artatu, medikuak batzuetan ikusi ere egin gabe. Adin eta patologia jakin batetik aurrera gaixoa etxean uzteko jarraibidea zegoen. Ondorioz, hil egin dira.

Birusarengatik hil dira? Ez dakit, baina baliteke asko tratatu gabeko edo ondo tratatu gabeko infekzio batengatik hiltzea. Eta hori oso larria da. Adineko jendea artatu ez izana eta bakarrik hil izana, bakartuta eta laguntza medikorik gabe oso larria da.

Badira lan batzuk, esaterako, Bartzelonakoa eta Huescako Barbastroko unibertsitateak egindakoa, lotura egin dutenak aurrez gripeaz txertatzea eta gaixotasun horretaz hiltzea. Harremana dago gripearen txertoan dauden sustantzia batzuetan, kaskada inflamatorioa aktibatzeko SARS-CoV2 birusaz infektatuta dauden pertsonetan. Jendeak hiltzen jarraitzen du, baina ez Covid-19 gaixotasunaz. Zalantza ugari ditut birusarengatik hil direla esatean, birusarekin hil dira.

Hain birus hilkorra izan balitz jende gehiago hilko litzateke, eta oraindik ere izorratuta egongo ginateke. Eta ez da horrela. Gripearen epidemia moduan jokatu du. Kasuak hasten dira, kasu kutsatuen kopuruak igotzen doaz, kurba igotzen doa, jaisten hasten dira eta desagertu egiten dira. Eta orain ez dago kasurik, orain griperik egongo ez litzatekeen bezala. Bestelako gaixotasunak ere badaude. Medikuek bestelako gaixotasunak dituzten gaixoak artatu behar dituzte. Beharrezkoa da kontsulta pasatzea eta gaixoa ikustea akats larririk ez egiteko. Medikuak ezin du esan koronabirusa duzu, parazetamola hartu eta geratu etxean.

Adibide bat ipiniko dut. Nire pazientea den batek buruko eta tripako mina zituen. Etxean geratzeko esan zioten koronabirusa zuela eta. Hiru egunetara okerrera egin zuela esan eta beste parazetamol bat hartzeko eta okerrera egiten bazuen ospitalera joateko esan zioten. Astebetera ospitalera joan eta peritonitisa zuela jakin zuten. 40 urteko emakumea zelako, gainontzean hil egingo zen seguruenik.

 “Gripeak gogor joko du aurten”. Zenbat aldiz entzuten dugu esaldi hori kalean? Eta hil egin da jendea gripearekin. Noiz egon gara musukoarekin edota ez dugu kontsultarik pasa? Eta orain, agindua goitik eman dutelako? Osakidetzak eta Eusko Jaurlaritzak diote lehentasuna Covid-19a duten gaixoak direla. Baina, Covid-19a, gaixotasuna, jada ez dago. Ez dago gaixorik kalean, ez dago gaixorik ospitalean. Zergatik hartu behar dira neurri horiek guztiak?

Zertara dator orduan karpak jartzea herrietan PCR proba masiboak egiteko?
Ez du inolako logika biologikorik, inongo ebidentziatan oinarritutako logikarik. Ez dakit zein datu jaso nahi dituzten. Oraindik eta alarma handiagoa sortuko du, kaleak kanpaina-ospitale bihurtuz. Guztiak musukoekin eta isopoa sudurretik sartuaz. Egiatan tentsio giroa sortzen du, alarma, beldurra. Birusik baldin badago hemen, hori informazioarena da; informazioa manipulatzen ari baitira, batez ere, iturri ofizialak. Badira teknikak informazioa manipulatzeko gizartean beldur giroa sortzeko helburuarekin; gisa horretan errazagoa delako biztanleria maneiatzea. Azkenean, beldurra eta tentsioa sortzearen ondorioz, egoera lasaitzeko irtenbidea txertoa dela diote.

PCR proba egitearen arrazoietako bat izan daiteke, jendeak ez dakiela atzera bota daitekeela proba egiteko?
Bada informazio-orria, non zehazten den PCR proba egitearen ezezkoa eta baita eduki litzakeen albo-ondorioaren estaldura legala ere. Ezin zaituzte behartu PCR proba egitera. Txertoarekin bezala, posible dute ez derrigortu komatxoen artean, baina lanera joan nahi baduzu txertoa hartu duzula dioen ziurtagiria ekarri behar duzu edota haurra eskolara joatea nahi baduzu txertatuta daudela adierazten duen ziurtagiria eraman behar duzu, gainontzean ezingo dute eskolara sartu. Derrigortzeko modu leuna da, baina Europa mailan neurri horiek martxan jartzea eragozten saiatzen ari dira.

Jendeak PCR proba egin nahi du pentsatzen duelako behin positibo izanda eta gaixotasuna pasata, ez duela berriro pasako. Eta ez da horrela. Oso gaixo egon zaitezke eta testean negatibo eman edota osasuntsu egon eta testean positibo eman. Zer esan nahi du? Ezer ere ez. PCR probak Covid-19ak dituen ia 30.000 nukleotidoetatik soilik 200 antzematen dituela, hau da, SARS-CoV2 birusaren zati txiki bat.

Azken finean, PCR testek ez dute balio jakiteko kutsaturik dagoen. Non dago informazioaren manipulazioa? Kasu berriak areagotu dira, kutsatuen kopuruan igoera nabarmena eman da… Hori guztia hitz egiteko modu manipulatzailea da. Ez dago gaixorik, kasu positiboak baizik. Zenbat eta PCR proba gehiago egin, kasu positibo gehiago aterako dira. Seguruenik, birusaren arrasto horiek adierazten dutena da talde-immunitatea egon dela. Horrek esan nahi duena da guztiak immunizatu garela eta hori ona da. Guztiok pasa badugu kutsadura, gure sistema immunologikoak antigorputzak sortu ditu eta baditu defentsak, hortaz ez gara gaixotuko gaixotasun horretaz. Horregatik ez daude gaixo kopuru gehiagorik, test positiboak baizik.

Eta pandemia gisa izendatzea, zergatik?
Pandemia mundu mailako epidemia da. Munduko Osasun Erakundeak pandemiaren definizioa aldatu zuen 2009an. Hori oso garrantzitsua da. Ordura arte pandemia espero baino kasu gehiago sortzen zituen gaixotasuna zen, heriotza kopuru garrantzitsuekin. Heriotzen kopuru garrantzitsua definiziotik kendu zen, epidemia espero baino kasu gehiago dituen gaixotasuna dela adieraziz.

Etxean konfinatuta eta bakartuta egoteak zein ondorio ekar ditzake gure osasunean?
Konfinamenduak eta distantzia sozialak hil egiten gaituzte, hau da, gizakiak gara eta gizakiak taldean bizi gara elkar ukituz, elkar begiratuz, elkar hitz eginez, elkar aurpegia ikusiz… Saiatu direna eta saiatzen ari direna da elkar banantzea, elkarri aurpegia ez ikustea, bakarrik eta bakartuta bizitzea; hain zuzen ere, gizakiaren aurkakoa. Horrek heriotza eragiten du, baita atsekabea, norbere buruaz beste egitea, depresioa, nahasmendu psikosomatikoak eta beste hainbat ondorio. Egoera hori luzatzen bada, larria izango da. Epidemia egon liteke, baina ez birus batena, norbere buruaz beste egiten dutenena, depresioena, funtsean gizatasunaren aurkako epidemia. Hiltzea ekiditen egotea da, bizi gabe hiltzeko. Alegia, heriotza ekiditen ari zara kutsatzearen beldur, eta bizi gabe ari zara hiltzen.

Zein iritzi duzu gripearen aurka txertatzearen inguruan? Eta berriarena?
Osakidetzan lan egiten nuenean txertatzea aholkatzen nuen 65 urtetik gorakoei, bihotzeko edota biriketako patologia garrantzitsuak zituztenei, haurdun zeudenei… Egun dakidanarekin ez nuke aholkatuko gripearen aurkako txertoa. Batetik, aurrez esandako Bartzelonako eta Huescako ikerketetan oinarrituta, lotura dagoelako gripearen aurka txertatuta zegoen jendearen eta kasu honetan hil diren adinekoen artean. Bestetik, zein zentzu du gripearen aurkako txertoa aurreratzeak ondorengo bakuna berehala atera behar badute? Ez du zerikusirik birus batek bestearekin. Ez da izango, agian, gripearen aurkako txertoa programatuta egotea hurrengo txertoarekin jende gehiago hiltzeko? Ez dakit. Egiaz ez du inork erakutsi gripearen aurkako txertoak gripearen epidemia murrizten duenik. Gainera, egia da ondoeza sortzen duela gripearen aurkako txertoak eta egia da bigarren mailako ondorioak eragiten dituela, batzuetan konplikazio larriak sortuz.

Hortaz, txertoaren ondorioz sintomak edukitzen badituzte, PCR proba egingo zaie eta kasu positiboak ager litezke. Horiek Covid-ari lotuko bazaizkio, kasuak ugarituko dira; horrela arrazoituz behartzeko neurriak hartzera. Zeintzuk izango dira neurri horiek? Ez dakit, baina nire ustez ez zaie horretarako aukerarik eman behar momentuz ez dugulako ziurtasunik jakiteko segurua den edo ez. Antza denez ez da inor kargu egiten txertoa jartzeak ekar ditzakeen albo-ondorioetan. Benetan da beharrezkoa txertoa? Hala ere, norberak erabakiko du txertoa hartu edo ez; eta norberak erabakitzen duena ondo egongo da.

Hezkuntzaren gaian sartuz, iraila iristear da eta gaztetxoek eskolara joan behar dute.
Zer gertatuko da beraiekin? Zein baldintzatan egongo dira eskolan: bakartuta, metro eta erdira, musukoarekin, musukorik gabe, klaseak etxetik jarraitzen? Segurtasun neurriek ez dute ezertarako balio. MOEak esan zuen birusik ez dagoela airean, ezta fomiteetan ere. Azpimarra egiten dut, ez naiz konspiratzailea edota negazionista. Ezberdin pentsatzen dugu zientzian oinarritutako irizpideak ditugulako; iturri ofizialetan agertzen ez diren zientzialarien eta medikuen ikerketetan oinarritzen garelako; hau guztia GENOZIDIOA dela esateko kontzientzia dutelako. Eta horrela esan behar da.

Zer egin dute aitona-amonekin? Proban positibo eman dutenean, gaixo jarri eta bakartu egin dituzte etxean edota ospitaleetara eraman dituzte familiak ezin ikusirik. Hil egin dira eta beren errautsak eman dizkie familiarrei. Nork dio 16 urtetik beherakoei eskolan sukarra detektatu, ospitalera eraman eta bertan bakartuko ez dituztenik? Ezin du inork ziurtatu, adinekoekin horixe egin baitute. Osasun krisian babesten dira. Zer gertatzen da 16 urtetik beherako semea edo alaba eskolara joaten ez bada? Gizarte-zerbitzuak etorri eta haurra eramaten dutela. Luis De Miguel abokatuak bere bideoetan dio aurreikusi egin behar dela eta aurreratu egin behar dela idatzia bidaliz hezkuntza sailera eta eskolara, adieraziz osasun krisiak irauten duen bitartean haurra ez dela eskolara joango.

Zein ondorio ekar ditzake musukoa erabiltzeak?
Musukoa erabiltzearen ondorioak ez dira esan eta larriak dira. Lan-arloko legeria dela eta langileak ordu luzez musukoa erabiltzen dute ondorio larriak sufrituaz beren osasunean. Ez soilik dermatitisa. Norbere bakteriak eta birusak irenstean oxigenoa gutxitzen da, CO2 areagotzen da, estres egoeran sartzean defentsak jaisten dira, eta udazkena eta neguan hotzeriak edo katarroak hastean defentsak baxu egongo dira, larriago gaixotzeko arriskua ugarituz. Eta hori ez da esan. Musukoak guztientzat osasun kontseilariak esan duelako.

Kalean musukoen erabilerak birusetik babestuko digula dioen ebidentzia zientifikorik ez da existitzen, ez dagoelako. OMEak esan zuen eta esaten jarraitzen du.

Herri ezberdinetan taldeak sortzen ari dira informazio guzti hori herritarren artean zabaltzeko, baita Villabonan ere.
Helburua esnatzean dagoelakoan nago. Esnatzea zentzu komunera non lekurik ez duten egun ezartzen ari diren neurriek. Esango nieke, batez ere nire lankideei, beren lana egin dezatela, esna daitezela, esnatu egin behar dugula, bizitzen ari garena ez baita konspirazioa ezta negazionismoa ere.

Medikuok badakigu neurriak hartzen direla ebidentzia zientifikoren bat dagoenean, eta orain arte hartu diren neurrietatik bat berak ere ez du. Ez bakartzeak, ezta konfinamenduak ere. Medikuntzan gaixoa bakartzen da, kutsatzen duena, eta familiar gertukoenak kutsatuta badaude, baina ez osasuntsu dagoen biztanleria. Hori ez da sekula egin medikuntzan. Osasuntsu dauden pertsonak bakartzea astakeria da, eta giza eskubideen aurka doan atentatua da. Berriro bakartzen bagaituzte berriro okertuko dira eta oso larria izango da ekonomiarentzat eta biztanleriaren osasunarentzat.

Irailaren 3an hitzaldia eskainiko duzu Gurea zineman. Zein mezu zabaldu nahiko zenieke herritarrei bertara joateko?
Etor daitezela entzutera eta galdetzera. Helburua ez da hitzaldia nekagarria izatea, baizik eta datozenek beren zalantzak galdetzea. Esaterako, lehen egin duzun galderaren gisakoak: zergatik hil da jendea? Jendeak hil egin behar duelako. Gripeagatik hiltzen da, bihotzekoagatik hiltzen da, diabetesa konplikatzeagatik hiltzen da, minbiziagatik hiltzen da. Baina zer gertatzen da patologia horiekin? Orain desagertu egin dira. Ez dira artatzen patologia horiek dituzten gaixoak. Ez da Covid-a edota koronabirusa pasatzen ari den guztia. Hori gezurra da. Baliabideak eta dirua xahutzea da. Osasunarentzako garrantzitsuagoak diren inbertsioak egin daitezke eta egin behar dira.

AIURRI hedabideak eskualdeko nortasun hitzak jaso eta zabaltzen ditu. Harpidedun eginda, tokiko albisteak euskaraz lantzen dituen komunikabidea babestuko duzu.
Egin AIURRIkide!